.png)
Céard é RFF?
Seasann RFF do Rátáil Fuinnimh Foirgnimh. Is cosúil le “cárta tuairisce” é do fheidhmíocht fuinnimh do theach — cosúil leis na lipéid fhuinnimh a fheiceann tú ar chuisneoirí nó meaisíní níocháin.
Insíonn sé duit:
• Cé chomh éifeachtach is atá do theach ó thaobh fuinneamh
• An úsáid fuinnimh measta le haghaidh téamh, soilsiú agus aerú
• Astaíochtaí CO₂
• Bealaí chun do rátáil a fheabhsú
Cén chaoi a dhéantar measúnú ar RFF?
Téann an scála BER ó A1 go G:
• A1 = An-éifeachtach ó thaobh fuinneamh (úsáid fuinnimh an-íseal)
• G = An-lag ó thaobh éifeachtúlacht (úsáid fuinnimh an-ard)
Bíonn formhór na dtithe níos sine in Éirinn ag rátá C nó níos ísle, agus bíonn tógálacha nua ag iarraidh ar rátá A a bhaint amach, de ghnáth.
Cad a Tharlaíonn le linn Measúnaithe RFF?
Tagann meastóir BER cláraithe chuig do réadmhaoin agus déanann sé/sí iniúchadh ar:
• Leibhéil inslithe (san áiléar, sna ballaí, sna hurláir)
• Fuinneoga agus doirse (gloiniú dúbailte/tríghloiniú)
• Córas téimh (cineál coire, rialú, caidéal teasa)
• Aerú
• Córais fuinnimh in-athnuaite (cosúil le painéil ghréine)
Úsáidtear an fhaisnéis seo chun Teastas RFF agus Tuarascáil Bhunúsach Chomhairleach a chruthú, ag léiriú na mbeart is féidir leat a ghlacadh chun éifeachtúlacht do theach a fheabhsú.
Cé mhéad a chosnaíonn sé?
€300
Cén Uair a Theastaíonn Teastas RFF?
-
Go dlíthiúil, tá Teastas RFF le bheith agat má táthar:
• Le teach a dhíol
• Le teach a chur ar cíos
• Ag cur isteach ar dheontais fuinnimh baile ón SEAI -
Tá RFF bailí ar feadh 10 mbliana, mura ndéantar uasghrádaithe móra fuinnimh le linn na tréimhse sin.
Measúnú Fuinnimh Baile
Céard atá i gceist le Measúnú Fuinnimh Baile?
Séard is Measúnú Fuinnimh Baile (MFB) ná meastóireacht ar úsáid agus éifeachtúlacht fuinnimh i do theach. Déanfaidh meastóir cláraithe an measúnú chun RFF (Rátáil Fuinnimh Foirgnimh) a sholáthar duit, chomh maith le Tuarascáil Mhionsonraithe Chomhairleach a thaispeánann na réimsí ina bhféadfá éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, costais fuinnimh a laghdú, agus do theach a dhéanamh níos compordaí agus níos inbhuanaithe.
Cad atá i gceist le Measúnú Fuinnimh Baile?
Le linn an mheasúnaithe, breathnóidh an meastóir ar:
• Insliú: Cineál agus caighdeán inslithe san áiléar, sna ballaí, agus sna hurláir.
• Córais téimh: Éifeachtúlacht do choire, radaitheoirí, téamh faoin urlár, agus na rialtóirí.
• Fuinneoga & doirse: Cáilíocht an ghloinithe, eitrí agus séalú.
• Soilsiú: Na cineálacha bolgán atá in úsáid (LED, coigilt fuinnimh, srl.) agus dearadh soilsiúcháin i gcoitinne.
• Córais fuinnimh in-athnuaite: Painéil ghréine, caidéil teasa, nó córais gaoithe.
• Aerú: Cineál an chórais aeraithe agus cáilíocht an aeir.
Déanfar breithniú freisin ar mhéid, aois agus suíomh an tí, chomh maith le conas a úsáidtear é.
Cén Fáth a bhfuil Measúnú Fuinnimh Baile Tábhachtach?
-
Riachtanach do Dheontas Caidéil Teasa: Má tá tú ag cur isteach ar an Deontas Caidéil Teasa ón SEAI, ní mór duit Measúnú Fuinnimh Baile (MFB) a dhéanamh ar dtús. Soláthraíonn an MFB an BER agus cinntíonn sé go bhfuil do theach oiriúnach do chóras caidéil teasa.
-
Aithníonn Réimsí le Feabhsúcháin: Léiríonn an measúnú uasghráduithe féideartha chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, cosúil le hathchóiriú inslithe, fearais atá éifeachtach ó thaobh fuinnimh, nó córais fuinnimh in-athnuaite amhail caidéil teasa.
-
Laghdaítear Costais Fuinnimh: Trí fheabhsúcháin a dhéanamh ar shábháil fuinnimh, is féidir leat do bhillí téimh, fuaraithe agus soilsiúcháin a ísliú.
-
Inbhuanaitheacht: Feabhsaíonn sé lorg comhshaoil an tí agus laghdaíonn sé astaíochtaí gáis ceaptha teasa.
-
Níos Mó Compord: Le hinsliú níos fearr agus córais teasa éifeachtacha, beidh do theach níos compordaí i gcaitheamh na bliana, le níos lú eitrí agus rialú teochta níos fearr.
Céard é RFF Tráchtála?
Séard is RFF Tráchtála ná leagan den Rátáil Fuinnimh Foirgnimh a bhaineann le foirgnimh eile, nach tithe iad. Déanann sé measúnú ar éifeachtúlacht an fhoirgnimh, ó thaobh fuinneamh de. Baineann an córas seo le foirgnimh ar nós:
• Oifigí
• Siopaí
• Bunscoileanna agus meánscoileanna
• Óstáin
• Trádstórais
• Foirgnimh phoiblí
• Aon áitreabh tráchtála
Tá sé riachtanach de réir dlí don chuid is mó de fhoirgnimh atá á dhíol, á ligean ar cíos, nó á tógáil.
Cén chaoi a Thaispeántar an Rátáil?
Cosúil le tithe, déantar measúnú ar fhoirgnimh tráchtála ar scála ó A1 (is éifeachtaí) go G (is lú éifeachtúlachta). Áirítear ar an teastas BER:
• Úsáid fuinnimh phríomha, in aghaidh an mhéadair cearnaigh, sa bhliain (kWh/m²/yr)
• Astaíochtaí dé-ocsaíde charbóin (CO₂)
• Comparáid le foirgneamh tagartha
Céard atá i gceist leis an Measúnú?
Déanfaidh Measúnóir Cláraithe BER Neamhthígh iniúchadh ar an bhfoirgneamh agus bailighfidh sé/sí sonraí ar nós:
• Méid agus leagan amach
• Córais soilsiúcháin
• HVAC (téamh, aerú agus aerchóiriú)
• Córais uisce te
• Inslithe agus gloiniú
• Córais fuinnimh in-athnuaite (m.sh. gréine, bithmhais)
Cuirtear na sonraí seo isteach i mbogearraí NEAP (Non-Domestic Energy Assessment Procedure), a ghineann an BER agus an Tuarascáil Chomhairleach.
Cén uair a theastaíonn RFF Tráchtála?
Teastaíonn RFF uait má tá tú:
• Ag díol nó ag ligean ar cíos foirgneamh tráchtála
• Ag tógáil réadmhaoine tráchtála nua
• Ag cur foirgnimh ar fáil le díol nó ar cíos in fhógraíocht
• Ag cloí le tuairisciú fuinnimh i bhfoirgnimh phoiblí
Ní mór do fhoirgnimh phoiblí os cionn 250m² atá oscailte go minic don phobal teastas RFF a thaispeáint go feiceálach (ar a dtugtar Teastas Taispeána Fuinnimh, nó TTF).
Costas BER Tráchtála
Bíonn costais níos éagsúla ná mar atá le RFFanna cónaithe, toisc go mbíonn éagsúlacht mhór i méid agus i gcastacht na bhfoirgneamh tráchtála. Na fachtóirí a mbíonn tionchar acu ar an gcostas:
• Méid an fhoirgnimh (m²)
• Líon na gcriosanna/córas
• Rochtain ar dhoiciméadú teicniúil atá ann cheana
Cé Chomh Fada Is A Mhaireann Sé?
Bíonn teastas RFF bailí ar feadh 10 mbliana, fad is nach ndéantar uasghráduithe móra a bhaineann le fuinneamh sa tréimhse sin.
Cén Fáth A Bhfuil Sé Tábhachtach?
• Cuidíonn sé le gnólachtaí costais fuinnimh a laghdú
• Tacaíonn sé le hinbhuanaitheacht agus le spriocanna ESG
• Riachtanach chun cloí le rialacháin AE agus Éireannacha
• Is minic is gá é le haghaidh iarratais ar dheontais SEAI do ghnólachtaí nó deimhnithe ‘foirgneamh glas’